Một cột mốc lịch sử mang tính bước ngoặt vừa được thiết lập trong ngành năng lượng Hoa Kỳ. Vào tháng 05/2026, sản lượng điện mặt trời tại Mỹ đã chính thức vượt qua điện than. Đây được xem là một kỳ tích vô tiền khoáng hậu, đặc biệt là khi nó diễn ra trong bối cảnh chính quyền tổng thống Donald Trump liên tục thực hiện các chính sách thắt chặt và gây áp lực lớn lên ngành năng lượng tái tạo kể từ khi nhậm chức.
Sự trỗi dậy mạnh mẽ bất chấp các rào cản chính sách
Kỷ lục mới của ngành điện mặt trời Mỹ được thiết lập trong một giai đoạn đầy thử thách đối với các doanh nghiệp năng lượng sạch:
- Các biện pháp kìm hãm: Chính quyền đương nhiệm đã liên tục tung ra hàng loạt biện pháp siết chặt như cắt giảm mạnh các khoản tài trợ liên bang, ra lệnh đình chỉ thi công hàng loạt dự án điện gió, thậm chí chi tiền để các công ty năng lượng từ bỏ dự án tái tạo để quay lại với nhiên liệu hóa thạch.
- Khoản trợ cấp khổng lồ: Mới tuần trước, một khoản ngân sách hơn 700 triệu USD từ tiền thuế của người dân đã được chi ra nhằm mục đích vực dậy ngành khai thác than đang trên đà suy thoái.
- Lời khẳng định từ thực tế: Bất chấp những nỗ lực thúc đẩy nhiên liệu hóa thạch, ngành công nghiệp than đá vẫn không thể đảo ngược tình thế trước sự tối ưu vượt trội về mặt chi phí và hiệu suất của năng lượng mặt trời.
Xu hướng toàn cầu và lời cảnh báo từ giới chuyên gia
Thành tích này của nước Mỹ không phải là một hiện tượng nhất thời mà hoàn toàn đồng nhất với làn sóng dịch chuyển năng lượng trên toàn thế giới. Trước đó, vào nửa đầu năm 2025, năng lượng tái tạo đã chính thức vượt qua than đá để trở thành nguồn cung cấp điện lớn nhất trên phạm vi toàn cầu.
Hiện tại, điện mặt trời đã trở thành nguồn năng lượng có chi phí rẻ nhất. Thực tế chứng minh hệ thống này có khả năng vận hành và cung cấp điện vô cùng ổn định ngay cả trong những điều kiện thời tiết cực đoan – thời điểm mà các nhà máy nhiên liệu hóa thạch truyền thống thường gặp sự cố hoặc cạn kiệt nguồn cung.
Phản ứng trước cột mốc này, Patrick Drupp – Giám đốc Chính sách Khí hậu của tổ chức môi trường Sierra Club – đã thẳng thắn tuyên bố: “Dù chính phủ có cố gắng dùng tiền thuế để hồi sinh các nhà máy than đá đắt đỏ và ô nhiễm đến mức nào đi nữa, thì sẽ không có một cuộc ‘phục hưng’ nào cho ngành than tại Mỹ. Năng lượng mặt trời đã chiến thắng hoàn toàn về cả công suất, độ tin cậy lẫn giá thành. Đã đến lúc chính quyền phải nhìn vào thực tế rằng người dân Mỹ xứng đáng và đang mong muốn được sử dụng nguồn năng lượng sạch, giá cả phải chăng.”
Cuộc chiến giữa năng lượng truyền thống và năng lượng tái tạo tại Mỹ đang bước vào giai đoạn kịch tính hơn bao giờ hết. Liệu các chính sách trợ cấp có thể giữ chân được ngành điện than, hay năng lượng mặt trời sẽ tiếp tục bứt phá và thống trị thị trường?